ماه: مرداد ۱۳۹۷

طرح سوال، شفافیت و امید

No Comments

طرح سوال، شفافیت و امید
پاتریک ساهاکیان
شفافیت یکی از عناصر مهم نظام سیاسی دموکراتیک است براساس این مولفه، شفاف‌سازی حق مسلم ملت است. شفاف سازی به مفهوم دسترسی به اطلاعات و عملکرد کانون قدرت کشور است و شهروندان اختیار دارند از آنچه در طبقه قدرت می گذرد مطلع باشند. شفاف سازی باعث ایجاد اعتماد می شود اگر در جامعه اعتماد نسبت به مسئولین ایجاد شود مردم ایران ثابت کردند که همواره از نظام و دولتمردان پشتیبانی می‌کنند. در سال ۱۳۵۹ لغایت ۱۳۶۷ در طی جنگ تحمیلی عراق علیه ایران مردم ایران ثابت کردند که با اعتماد به نظام سیاسی کشور تمام وجود خود را در اخلاص قرار داده و از وطن و آرمان های انقلاب اسلامی دفاع کردند.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که در آن نظام سیاسی کشور بر اساس جمهوری اسلامی، تعریف شده است. در نظام سیاسی تفکیک قوا، اصلی حائز اهمیت است. از این رو بخش هایی از قانون اساسی به قوای سه گانه؛ مجریه، مقننه و قضائیه اختصاص یافته، در آن نحوه تعیین مسئولین و شرح وظایف و مسئولیت های آنها مشخص شده است. در همین قانون، در پخش قوه مجریه که ریاست آن بر عهده رئیس جمهور است، وظیفه رئیس جمهور اجرا و نظارت بر اجرای قانون اساسی، در کشور است.
رئیس جمهور برای انجام وظایف خود در راس وزارتخانه ها وزرا را تعیین، همچنین برای خود معاونین و دستیارانی انتخاب می نماید. وزرای پیشنهادی رییس جمهور، به مجلس معرفی می‌شوند تا برنامه های خود را به نمایندگان مردم در مجلس ارائه نمایند. نمایندگان با بررسی سوابق، تحصیلات، توانمندی و امکان اجرایی بودن برنامه ها ارائه شده نسبت به رای اعتماد به وزیر پیشنهادی اقدام می نمایند.
در قانون اساسی پیش بینی شده است؛ اگر وزیری در مقطعی از زمان مشخص شود که توانمندی لازم برای اجرایی کردن برنامه هایی که به نمایندگان مردم ارائه نموده است را نداشت، رییس جمهور می تواند وزیر را عزل نماید. اگر رییس جمهور نسبت به تغییر وزیر اقدامی صورت ندهد، نمایندگان مجلس می‌توانند نسبت به استیضاح وزیر مربوطه اقدام، وزیر را برکنار و رئیس جمهور باید وزیر جدیدی که واجد شرایط است را به مجلس برای دریافت رای اعتماد، معرفی نماید.
با توجه به جو سیاسی – اجتماعی حاکم بر کشور که سایه بر اقتصاد کشور نیز انداخته است، بسیاری از سیاسیون و کارشناسان در این روزها براین باور هستند که لازم و شایسته است تغییرات در کابینه دولت ایجاد شود. البته نباید فراموش کرد که با توجه به جو سیاسی حاکم؛ لازم است قبل از ایجاد تغییرات شفاف سازی صورت گیرد و مردم از کم و کیف اتفاقاتی که در زمان تصدی مسئولینی که تغییر پیدا می‌کنند، مطلع شوند.
بحث طرح سوال از رئیس جمهور پس از گذشت از فراز و نشیب های بسیار در طی یک سال گذشته با امضاء ۸۰ نماینده مجلس، تسلیم رئیس قوه مقننه شد. بر اساس آیین نامه؛ رئیس‌جمهور فرصت دارد در طی یک ماه آینده در مجلس شورای اسلامی حاضر و به سوالات نمایندگان پاسخگو باشد. این عملکرد نمایندگان به منزله تهدید رئیس جمهور نیست، شاید زمینه‌ای فراهم شود تا رئیس جمهور بتواند از فرصت پیش آمده در جهت خروج ازبحرانهای موجود درکشور بهره گیرد.
اعتماد و امید می‌تواند راه برون رفت از بحران حاکم بر کشور باشد.
اعتماد زمانی در جامعه پیش خواهد آمد که دولت شفاف سازی نماید و مردم را در جریان امور قرار دهد. مهم آن نیست که نتیجه چه خواهد بود، مهم عملکرد مسئولین است. اگر مردم دسترسی به اطلاعات داشته باشد میتوانند قضاوت درست تری داشته باشند و به دولت و نظام اعتماد کنند، توانمندی های خود را در طبقه اخلاص قرار داده، حمایت از کشور و نظام کنند. پشتوانه مردمی، اقتدار کشور را نمایان می‌سازد. در شرایطی که اقتدار بر کشور حاکم شود، دشمنان خارجی امکان نفوذ و تاثیرگذاری بر ملت را نخواهند داشت. رسالت رسانه ها و مطبوعات در چنین شرایطی بیشتر نمود می کند می‌تواند بر آینده تاثیر گذار باشد.
امید زمانی ظهور میکند که دولتمردان شفافیت داشته، برنامه هایی که امکان اجرایی شدن آنها وجود دارد برای مردم بازگو شود. یک دولتمرد موفق کسی است که درک درستی از شرایط موجود داشته و بتواند با تشخیص درست و با استفاده از نخبگان، شرایطی را پیش بیاورد که به مصلحت عامه باشد اما در این مسیر از عدالت خارج نشده و اعمال قانون را سرلوحه رفتار خود قرار دهد.
نخبگان؛ لایه میانی طبقه قدرت و عامه مردم هستند، می‌تواند درک درست از وضعیت موجود را به طبقه قدرت انتقال داده و نسبت به برنامه ریزی و ارایه برنامه های اجرایی برای بهبود، پیشرفت و ترقی کشور فعالیت نمایند.
طرح سوال از رئیس جمهور در مجلس نیز بر اساس معیار شفاف سازی و حمایت از کشورصورت می گیرد. اما آنچه لازم است نمایندگان در این مقطع زمانی که شرایط حاکم بر کشور، تحت تاثیرسیاست بین المللی است، شایسته است نمایندگان محترم مردم با در نظر گرفتن اولویت های کشور و به دور از بداخلاقی سیاسی با در نظر گرفتن مصلحت عامه و قانون مداری رفتاری شایسته به همگان نشان دهند.