لزوم تغییر سیاست خارجی ایالات متحده در جهان چند قطبی

No Comments

لزوم تغییر سیاست خارجی ایالات متحده در جهان چند قطبی

پاتریک ساهاکیان

در عرصه سیاسی واژگان علوم سیاسی دارای تعاریف مختلف هستند . اندیشمندان این رشته چون رشته های دیگر علوم اجتماعی ، بر اساس تحلیل خود برای واژگان ، تعاریفی عنوان می نمایند که بنا به کاربرد این واژگان مفهوم می یابند . قدرت واژه ای پر کاربرد در دنیای سیاست است . واژه ای که می توان گفت کسب آن هدف سیاست است . سیاستمداران همواره در جهت کسب آن مبارزه می کنند البته این مبارزه با ابزار مختلف است گاهی دیپلماسی و گاهی ابزاری دیگر به نام جنگ . مهم آنست که قدرت حاصل شود . دولت ها و دولتمردان نیز از بیم توانایی های نظامی دیگر کشورها سعی می نمایند توان نظامی خود را افزایش دهند تا در صورت نیاز به آن متوصل شوند .  در جریان پیگیری بسیاری از اهداف از طریق دیپلماسی نیز نمایش توان نظامی را بکار میگیرند ، البته در این مرحله بیشتر به آمار و اعداد اکتفا می نمایند یا مانورهای نظامی که نمایشی از توانمندی کشورشان را در معرض دید دیگران قرار می دهند. تفاوتی نمیکند برای نمایش توان دفاعی باشد یا توان حمله باشد ، مهم اثبات و نمایش توان نظامی است . از دیگر واژگان که اغلب در ارتباط با قدرت بکار می رود ، واژه نفوذ است . واژه ای که همراه با قدرت نظامی نیست و به کارگیری این روش باعث اعمال سیاست ها بدون اعمال زور است . روشی که در دنیای امروزی کاربرد بسیار دارد .

در زمان جنگ سرد این روش کاربرد بسیار داشت تا حدی که برای پیشگیری از نفوذ کشور رقیب  و یارگیری ، اتحادیه ها یا بهتر بگوییم پیمان های بین المللی ایجاد شد . ( پیمان آنتلانتیک شمالی – ناتو و پیمان ورشو ) . شعار هر دو پیمان ، اتحاد کشورهای عضو پیمان و دشمن دانستن هر کشوری که بخواهد با یکی از کشورهای همپیمان دشمنی نماید . این پیمان ها به ظاهر با این شعار تاسیس شدن  ولی در اصل مبارزه با نفوذ رقیب بود . جهان دو قطبی و یارگیری دو ابر قدرت وضعیت واقعی بود .

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی ، جهان دو قطبی راه تک قطبی شدن را در پیش گرفت . تحولات سیاسی – نظامی جهان باعث شد تا این وضع برای مدت زمان طولانی ادامه نیابد و مدعیانی توانمند به صحنه بیایند تا تک روی تک ابر قدرت جهان ، روزهایی خوش و ماندگار را برای خود تجربه ننماید .

خبر سفر معاون رییس جمهور ایالات متحده به غرب آسیا در این شرایط بحرانی که تصویب بودجه کشور ، معضل تعطیلی بخشی از ادارات کاخ سفید را به همراه خواهد داشت ، حکایت از نگرانی بیش از حد سیاستمداران این کشور دارد . برنامه سفر آشکار است ، دیدار با دولتمردان کشورهای لیبی ، مصر و ….. انتقال سفارت ایالات متحده از تل آوویل به بیت المقدس . انتقال سفارت به معنای به رسمیت شناختن شهر بیت المقدس به عنوان پایتخت رژیم اشغالگر است و این عمل باعث برانگیخته شدن کشورهای منطقه خواهد شد . باید در نظر داشت مصر و لیبی دو کشوری هستند که در همسایگی این منطقه قرار گرفته و رییس جمهوری کشور مصر ( جمال عبدالناصر) با هدف هم پیمانی کشورهای عرب منطقه در جهت مبارزه با رژیم اشغالگر اتحادیه عرب را بنیانگذاری کرد . انتقال سفارت ایالات متحده  به معنای به رسمیت شناختن بیت المقدس به عنوان پایتخت رژیم اشغالگر است . این عمل در جهت نزدیکی ایالات متحده و هم پیمان منطقه ای خود ( صهیونیسم ) است . مبارزه با متحدان کشورهای قدرتمندی چون چین و روسیه سیاست کلی ایالات متحده بوده ، با توجه به احساس خطر کردن از چند قطبی شدن جهان سعی در اجرایی کردن سیاست های بین المللی در این زمینه را بعنوان اولویت ، پذیرفتن . پس در کنار انتقال سفارت باید توافقی با کشورهای لیبی و خصوصا مصر داشته تا از بروز مشکلات جدید جلوگیری بعمل آید . نتیجه از اهمیت بسیاری برخوردار است . سرلوحه هدف از تشکیل اتحادیه عرب در اصل پیوند کشورهای منطقه در مقابله با رژیم اشغالگر بوده است . در حال حاضر اعتراض کشورهای دیگر منطقه حتی کشورهای هم پیمان  نیز در خصوص انتقال سفارت بر ایالات متحده پوشیده نیست  . اما نیاز به همپیمانی چون رژیم اشغالگر در کفه ترازو سنگینی می کند ، سیاست خارجی ایالات متحده را به آن سمت می کشاند تا حتی با وجود این مخالفت ها ، از اقدام خود عقب نشینی نکند مگر آنکه …….

زمانی که در این شرایط وزیر دفاع ایالات متحده سخن از لزوم افزایش بودجه تسلیحاتی به میان می آورد و نگرانی خود را در خصوص قدرتمند شدن رقبایی چون چین و روسیه به زبان می آورد . قطعا نگرانی ها تنها قدرت نظامی این کشورها نبوده ، بلکه توانایی نفوذ در مناطق مختلف دنیا نیز مطرح است . پس شرکای تجاری و هم پیمانان قدرت های دیگر  نیز برای ایالات متحده نگرانی هایی می توانند ایجاد نمایند .

در این برهه زمانی بحث تولد و حضور قدرت دیگری نیز مطرح است . بحث قدرتمند شدن اتحادیه اروپا و رقیبی چند رنگ در جهان که ادعاهایی نیز دارد . بحث هایی چون برجام و اختلاف نظر در خصوص آن  بین واشینگتن و اتحادیه اروپا یا کشورهای مدعی قدرت در قاره سبز ، باعث انزوای بیشتر ایالات متحده در این شرایط سخت شده است .

اتحاد دو کره به نگرانی های دولتمردان ایالات متحده افزود . اتحادی که چین نیز از آن استقبال کرد و به ایالات متحده پیشنهاد کرد ، استراتژی خود را در قبال کره شمالی عوض نماید . اتحادی که در تغییر سیاست خارجی ایالات متحده نقش تعیین کننده می تواند داشته باشد .

نگرانی ترامپ از برجام شاید نتیجه اتحاد اروپا ، روسیه و چین با یک قدرت منطقه غرب آسیا باشد . که می تواند بسیاری از معادلات سیاسی ایالات متحده را تحت شعاع قرار دهد .

به هر حال سیاست خارجی ایالات متحده نیاز به تحولی بسیار دارد . بازنگری در آن لزوم بقا است .

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*