ماه: اردیبهشت ۱۳۹۶

مناظره دوم و سیاست خارجی

No Comments

مناظره دوم نامزدهای ریاست جمهوری برگزار گردید و به شرکت کنندگان آن امکان داده شد در خصوص سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران اظهار نظر نمایند . آنچه در این مناظره توجه مخاطبین را به خود جلب نمود و از سخنان نامزدها می توان استنباط کرد وحدت نظر در ایجاد روابط با کشورهای جهان بود . این رویکرد منوط به عملکردهایی است که زمینه را برای تحقق این تفکر ایجاد نماید . سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران یک سیاست بنا شده بر پایه های مدل انقلابی ، اسلامی و کشورهای در حال توسعه است . این مدل به دلیل منحصر به فرد بودن آن برای سیاستمداران دیگر کشورها به سادگی قابل تفسیر نبوده و تعیین رویکرد آن برای دستگاه دیپلماسی کشور تحت تاثیر عوامل متعدد است .

کشورهای جهان در سیاست خارجی خود یک خط مشی کلی دارند که تغییر آن بر اساس یک حرکت بسیار کند است . می توان گفت سیاست خارجی کشورها متغیر وابسته به متغیرهای دیگر است .

عوامل تاثیر گذار بر سیاست خارجی کشورها را می توان به دو بخش کلی تقسیم بندی کرد . عواملی که ثابت هستند چون تاریخ ، موقعیت جغرافیایی و فرهنگ سیاسی که تداوم سیاست خارجی را رقم میزنند ، در کنار این عوامل تاثیرگذار ثابت عوامل تاثیرگذار بر تغیر سیاست نیز وجود دارند .

عوامل تاثیرگذار بر تغییر سیاست خارجی کشورها را در یک تقسیم بندی کلی بر اساس تعریف روزنا می توان به منابع  جهانی ، منابع ملی ، منابع حکومتی ، منابع نقش گرایانه و منابع فردی تقسیم بندی کرد . آنچه در این مناظرات مد نظر است و نامزدهای انتخاباتی می توانند در خصوص آن سخن به زبان آورند مربوط به برنامه هایی است که در منابع  فردی طبقه بندی می شوند . منابع فردی که حاصل توانایی های ذاتی و اکتسابی است . و عواملی چون دانش ،…….. در این منبع  تاثیرگذار است .

امضای تفاهم نامه ها ، قراردادها و …بین المللی ، امضا و تایید سفیران کشور در کشورهای دیگر ، تایید سفیران و نمایندگان سیاسی کشورهای دیگر در کشور …. و سفر به کشورهای جهان و ایجاد ارتباط برای توسعه سیاسی ، اقتصادی ، اجتماعی با سایر کشورها  وظایفی است که طبق قانون بر عهده رییس جمهور می باشد . حال با توجه به وظایف و نقش رییس جمهور در سیاست خارجی می توان اهمیت توانایی ها و جایگاه  وی را در سیاست خارجی بهتر تشخیص داد .

اما باید دانست این منبع به تنهایی عامل تعیین کننده سیاست خارجی کشور نبوده و کلیه منابع  فوق الاشاره در کنار یکدیگر سیاست خارجی کشورها را شکل می دهند .

ایجاد روابط برای توسعه سیاسی ، اقتصادی و فرهنگی با کشورهای دیگر مستلزم به ایجاد زمینه های ارتباطی و همکاری است که نهایتا به بهبود و پیشرفت اقتصاد و … بیانجامد .

با توجه به وحدت نظر نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری مبنی بر ارتقا وضعیت اقتصادی با برنامه های جذب سرمایه های خارجی و یا یافتن بازار فروش تولیدات داخلی در بازارهای خارجی و دیگر برنامه های اقتصادی ، باید سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در مسیر توسعه روابط دیپلماتیک با کشورها در ابعاد مختلف باشد .

برجام و عملکرد دولت وقت در زمینه سیاست خارجی بعنوان منبع حکومتی که از متغیرهای  تاثیرگزار بر سیاست خارجی در تقسیم بندی متغیرهای روزنا می باشد ، بستری برای توسعه روابط بین المللی و برنامه های آتی کشور می تواند محسوب شود .

مرزبانان قهرمان

No Comments

شهید واژه ای است که در کلیه زبانها و فرهنگ ها جایگاهی خاص دارد ، جایگاهی که آنرا در کنار قدیسین هر دین وآیینی قرار می دهد . شهید کسی است که برای آرمانهای والای انسانی خود با ارزش ترین داشته خود که جانش است را فدا می کند تا آیندگان بتوانند به بودنشان افتخار کنند . از خود می گذرد تا آرمانش جاودانه باشد . آرمانش پاک و مقدس است و با ارزش .

چند روزی از حمله ناجوانمردانه گروههای تروریستی به مرزبانان میهنمان می گذرد . چندین شهید و یک اسیر زخمی نتیجه این حمله بوده است .

مسولیت تامین امنیت مرزهای کشورها بر اساس معاهدات و توافقات بین کشورها مشخص شده و قواعد حقوقی در حقوق بین الملل را ایجاد می نماید . مسولیتی که ناشی از توافق است و نتیجه آن ایجاد امنیت است . شاید هم نشانه ای از صلح و صمیمیت باشد . درهر حال در روابط دیپلماتیک دو کشور بسیار تاثیرگذار است .

اتفاق پیش آمده روزهای گذشته ناشی از عدم مسولیت پذیری کشور همسایه است . کشوری که در آن گروههای تروریستی  بسیاری حیات دارند و سالیانه چندین و چندین عملیات انجام داده تا نا آمنی درامنیت آن کشور و حتی ناآمنی در مرزهای کشورهای همسایه را رقم زنند . انفجارات و ترورهای سیاسی عدم ثبات امنیتی در این کشور موضوع جدیدی نیست .

ایران در همسایگی و هم مرزی با ۱۵ کشور قرار گرفته است ، این تعدد مرز باعث ایجاد سختی های بسیاری برای وزارت امور خارجه کشور میگردد . چرا که تدوین برنامه های این وزارت را در زمینه سیاست خارجی بدلیل کثرت و تنوع همسایگان با ازدحام و فراوانی  مواجه می نماید .

با توجه به مسولیت کشور همسایه و با عنایت به موافقت های بین المللی دو کشور در زمینه ایجاد امنیت در سرزمین تحت حاکمیت خود برای کشور همسایه ، لازمست کشور پاکستان در این خصوص توانایی لازم برای توضیح و توجیه این واقعه داشته در صدد جبران مصیبت وخسارت  وارده باشد .

لفظ جبران خسارت در حقوق بین الملل انواعی دارد که از حوصله این مقاله خارج بوده و تعیین نوع آن براساس سیاست های کشور بوده و بر عهده  دولت جمهوری اسلامی ایران می باشد .      پاتریک ساهاکیان

انتخابات و دموکراسی

No Comments

روزنامه نسل فردا _ شماره _۵۳۸۹ _ تاریخ ۱۳۹۶_۲_۱۴ یکی از نظامهای سیاسی جهان که اکثریت کشورهای جهان حکومت خود را بر اساس آن  برنامه ریزی نموده اند ، حکومت بر پایه های نظام دموکراسی است . در تعریف واژههای علوم اجتماعی خصوصا علوم سیاسی که از زیر مجموعه های علوم اجتماعی است اختلافات بسیاری وجود دارد و بر همین اساس است که هر یک از اندیشمندان این رشته بر اساس شرایط تعریفی از دانش واژگان این رشته داشته اند . واژه دموکراسی نیز از این قاعده مستثنی نبوده و مشمول این قاعده کلی می باشد . اما آنچه مهم است مشترکات و کلیات و کاربرد این واژگان در زندگی مردم است . نظام دمکراسی برای اولین بار توسط پیراکلس استاد افلاطون در یونان باستان مورد استفاده قرار گرفت ، این کلمه از ترکیب  دوکلمه دمو و کراسی یونانی ایجاد شده است . از ترجمه این ترکیب آنچه می توان نتیجه گرفت ، حکوکت مردم بر مردم است و پیراکلس به عنوان بانی این نظام آنرا بهترین نوع حکومت قلمداد کرد اما بعدها با افزایش نظامهای سیاسی و حکومتی و شرایط زمان فلاسفه و اندیشمندان سیاست هرکدام نقدهایی بر این نظام داشته اند مثلا ارسطو نظام حکومتی بر پایه دموکراسی را نوع پایینی از نظام حکومتی برشمرده در معایب آن سخن بسیار گفته است .

تعداد کمیسیونهای مجلس ، ……و نشانه هایی از دموکراسی در ساختار حکومت ها است . انتخابات از مهمترین نشانه های حکومت دموکراسی در یک کشور است . نشانه ای که کشورهای جهان برای نمایش حضور دموکراسی در کشورشان در رسانه ها و … در دید عموم قرار می دهند .

در ایران نیز چند روزی از تبلیغات نامزدهای انتخاباتی دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری میگذرد . انتخاباتی که بناست منتخب آن برای ۴ سال بالاترین مقام اجرایی دولت باشد . مقامی که مهمترین وظیفه او اجرا و نظارت بر اجرای قانون اساسی در کنار مسولیتهای دیگراست  ، در اولین مناظره تلویزیونی برگزار شده نامزدها سعی کردند بر اساس سوالات مطروحه توسط مجری ،  برنامه های خود را پیرامون سوالات برای عموم بازگو نمایند . آنچه در این مناظره توجه مخاطب را به سمت خود جلب می نمود ، مطلع بودن نامزدهای انتخابات از مشکلات و معضلات جامعه بود. مشکلاتی که در چند سال اخیر مسیر زندگی بسیاری از مردمان این کشور را تحت شعاع خود قرار داده است . آنچه در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک اصل درشرایط رییس جمهور گنجانده شده است رییس جمهور در کنار تمام شرایط خود که باید دارا باشد از بین رجل سیاسی انتخاب می شود و شورای نگهبان به عنوان مرجع تشخیص صلاحیت داوطلبان صلاحیت عده ای که به عنوان واجد صلاحیت هستند را تعیین و انتخاب یک نفر از بین این صلاحیت احراز شده برعهده ملت است . رجال سیاسی تایید شده برای نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری قطعا شرایط لازم برای ورود به این مرحله را دارا بوده اند تا توانسته اند خود را به مرحله ای برسانند تا خود را در معرض رای مردم قرار دهند .

اصل ۱۱۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ، شرایط ریاست جمهوری کشور را تشریح می نماید در کنار ایرانی الاصل بودن ، مدیر و مدبر بودن و ….. شرایط دیگر به دانش واژه رجل سیاسی بر می خوریم . واژه ای که در پیش زمینه انتخابات دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری کشور فراخوانی از طرف شورای محترم نگهبان اعلام و از کلیه صاحب نظران درخواست شد تا در خصوص این واژه اظهارنظر نمایند . شورای نگهبان به عنوان مرجع تفسیر قانون اساسی اجازه دارد اصول لحاظ شده در قانون اساسی را تفسیر نماید و برای تفسیر این واژه از مطلعین کمک گرفت . آنچه در شرایط لحاظ شده برای احراز صلاحیت و تعیین حد  برای نامزدهای ریاست جمهوری تعیین تکلیف می نماید میزان سواد ، سابقه مدیریتی و اجرایی ، سن و …. نیست بلکه مدیر و مدبر بودن و جز رجال سیاسی بودن بدون در نظر گرفتن جنسیت است .

اگر بخواهیم  برداشتی از این واژگان داشته باشیم باید در نظر بگیریم بالاترین مقام اجرایی کشور باید شخصی باشد که در وهله اول مشکلات و گرفتاری های مردم و کشور را خوب بشناسد و در مناظره اول مشخص گردید ، مجری برنامه با طرح سوالاتی در خصوص مشکلات جامعه ، سخنان نامزدها همگی گواهی بر تایید وجود این مشکلات بود . اما آنچه مهمتر است مدیر و مدبر بودن و قرار گرفتن در بین رجل سیاسی باید در کنار تشخیص ، همراه با ارایه روشهایی برای حل این مشکلات باشد .

سخنان مردم در کوچه و بازار گواهی می دهد که کسی برنامه ای را پیشنهاد نکرده است بلکه با انتقاد از دیگری توانسته است جایگاهی نزد مردم به دست آورد ، متاسفانه این سخنان می تواند گویای یک نکته باشد آنهم اینکه هر کدام در جایگاهی که قرار دارند نتوانسته اند نیازهای جامعه را در حدی تامین نمایند که اینچنین اظهار نظرهای رقبا ، باعث مسرت و شادمانی گروههایی میگردد .

مدیر و مدبر یا رجل سیاسی بودن به مفهوم پایبندی به قانون اساسی است الزام به رعایت آن و در نظر گرفتن مصلحت و پیشرفت ملت و کشور است ، شاید به همین دلیل است که قانون گذار در تعیین شرایط ریاست جمهوری میزان سواد و تخصص و دیگر شرایط را لحاظ نکرده و با به کار بردن این واژگان تکلیف را مشخص کرده است .

حال با شنیدن برنامه های نامزدهای انتخاباتی باید بدور از تعصبات ، با بررسی سابقه هر یک از نامزدها ، در نظر گرفتن عملی بودن برنامه های پیشنهادی بنا به وظیفه شهروندی به پای صندوقهای رای رفته و نسبت به شراکت برای تعیین بهترین گزینه که نقشی عمده در پیشرفت کشور دارد قدم برداریم .  پاتریک ساهاکیان